Attachment Parenting:τι σημαίνει και ποιες οι βασικές αρχές του;(part 2)Μας ενημερώνει η ψυχολόγος και συνεργάτης της Attachment Parenting Hellas,Μαρίνα Κρητικού

0
118

Η ψυχολογία των παιδιών μας είναι ένα σοβαρό κομμάτι που απασχολεί την καθημερινότητα μας.Οι νέοι γονείς στην σύγχρονη εποχή μας έχουμε πολλά πλεονεκτήματα όσον αφορά την σωστή ενημέρωση και πληροφόρηση σχετικά με την ανατροφή των παιδιών μας.Όταν μάλιστα γνωρίζεις ειδικούς που ταιριάζουν απόλυτα με τον τρόπο σκέψης που θέλεις να μεγαλώσεις τα παιδιά σου και μπορούν πραγματικά να σε βοηθήσουν σε αυτό,τότε το αίσθημα της ανακούφισης απλά σε κατακλύζει!Αυτό μου συνέβη προσωπικά με την ψυχολόγο της καρδιάς μας όπως θα την ονόμαζα εγώ την Μαρίνα Κρητικού,που παρακολουθώντας και εσύ την δουλειά και την δράση της μόνο κερδισμένος θα νιώσεις!Την ευχαριστώ για τις απαντήσεις της και την βοήθεια της γενικότερα ώστε να μπορέσουμε να ενημερώσουμε τους γονείς(και όχι μόνο)που ενδιαφέρονται να μάθουν πράγματα σχετικά με την μέθοδο ανατροφής του attachment parenting,που η Μαρίνα είναι και επίσημος συνεργάτης της Attachment Parenting Hellas.Το πρώτο μας άρθρο με τις πρώτες ερωτήσεις σχετικά με το attachment parenting(διάβασε το εδώ αν δεν το έχεις ήδη διαβάσει)το αγαπήσατε ιδιαίτερα οπότε ήρθε η ώρα για το δεύτερο μέρος που σας είχα υποσχεθεί!

•Attachment parenting ή αλλιώς η μετάφραση θα ήταν θετική διαπαιδαγώγηση; Πώς επιτυγχάνεται η θετική πειθαρχία στην καθημερινότητα, πόσο εφικτή είναι;

Η μετάφραση στον όρο attachment parenting, είναι ανατροφή με έμφαση στο χτίσιμο του συναισθηματικού δεσμού. Η θετική διαπαιδαγώγηση αποτελεί μία από τις αρχές του attachment parenting, σύμφωνα με την οποία τα όρια στα παιδιά μπαίνουν με θετικό τρόπο, ενώ απώτερος στόχος της είναι η αυτό-οριοθέτηση και η αυτορρύθμιση. Δύσκολη και απαιτητική η γονεϊκότητα στην καθημερινότητα της. Το πώς τη βιώνει ο καθένας από εμάς σίγουρα διαφέρει και σχετίζεται πολύ με τα δικά του παιδικά βιώματα και τι του κληροδότησαν οι δικοί του γονείς. Κάποιοι ίσως έχουν ανατραφεί με πολύ επικριτικό τρόπο, καθώς αυτό για τους γονείς τους σήμαινε νοιάξιμο και φροντίδα, ενώ άλλοι έχουν εισπράξει την αγάπη και την αποδοχή απλόχερα από τους φροντιστές τους. Κατηγορούμε τον εαυτό μας που ενώ με τη λογική ξέρουμε ποιος είναι ο σωστός τρόπος αντιμετώπισης των πραγμάτων, όταν βρεθούμε σε μια δύσκολη συνθήκη, όπως είναι όταν υπάρχει σύγκρουση αναγκών δεν τα εφαρμόζουμε. Για παράδειγμα όταν πιέζει ο χρόνος να πάμε κάπου και το παιδί μας καθυστερεί στο ντύσιμο, ίσως εκείνη την ώρα η φωνή και η απειλή να βγουν πρώτα. Μπορούμε όμως να εφαρμόσουμε εκείνη τη στιγμή όσα έχουμε διαβάσει και γνωρίζουμε; Συνήθως αυτό δεν μπορεί πάντα να συμβεί, καθώς μπορεί να είμαστε πιεσμένοι με άλλα ζητήματα και δεν είμαστε ρομπότ ώστε να προγραμματίζουμε τις αντιδράσεις μας και τα συναισθήματα μας.
Συνεπώς δεν έχει νόημα να στοχεύσουμε στο τέλειο, καθώς είναι ουτοπία και δεν μπορεί να εφαρμοστεί. Αυτό που έχει όμως νόημα είναι να εστιάζουμε στην επανασύνδεση. Να παίρνουμε δηλαδή τον χρόνο που χρειαζόμαστε ώστε να ξαναβρίσκουμε την ενήλικη πλευρά μας, η οποία αναλαμβάνει την ευθύνη για τα συναισθήματα μας και να πλησιάζουμε εμείς το παιδί ζητώντας συγνώμη για την όποια λάθος αντίδραση, αναγνωρίζοντας τα συναισθήματα μας, αλλά και τα δικά του συναισθήματα και προσπαθώντας την επόμενη φορά να διαχειριστούμε με περισσότερη ψυχραιμία και ενήλικο τρόπο ό,τι προκύψει.

•Η απόσπαση προσοχής είναι ένας προτεινόμενος τρόπος θετικής συμπεριφοράς για λύση κάποιου προβλήματος που μπορεί να προκύψει με το παιδί;

Η απόσπαση προσοχής πρέπει να είναι το τελευταίο μας «χαρτί» που θα χρησιμοποιήσουμε στην διαπαιδαγώγηση του παιδιού μας. Δεν είναι μια μέθοδος που το βοηθά να αναγνωρίζει, κατανοεί, αποδέχεται και να ρυθμίζει το συναίσθημα του. Φανταστείτε να σας συμβαίνει κάτι και να θέλετε πολύ να το συζητήσετε με έναν φίλο σας και εκείνος επειδή σας βλέπει στενοχωρημένο και δεν αντέχει το συναίσθημα σας, να προσπαθεί να αλλάξει την κουβέντα ή να σας πει κάτι αστείο που του συνέβη την προηγούμενη μέρα. Η πρόθεση του θα είναι καλή, να σας κάνει να ξεχαστείτε, αλλά εσείς πώς θα νιώσετε; Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με το παιδί. Έχει ανάγκη να νιώθει ότι ακούγεται, ότι είναι σημαντικό και ότι τα προβλήματα που αντιμετωπίζει δεν είναι μηδαμινά. Συνεπώς η καλύτερη λύση είναι να μπορούμε να ακούσουμε όσα έχει να μας πει και να το βοηθήσουμε να το διαχειριστεί (όσο ασήμαντο κ αν αυτό φαίνεται σε εμάς). Αν όμως νιώθουμε ότι κι εμείς έχουμε φτάσει στα όρια μας (επειδή μπορεί να είχαμε μια ήδη δύσκολη μέρα στη δουλειά και η υπομονή έχει πιάσει πάτο), ίσως και να βοηθούσε εκείνη την ώρα η απόσπαση προσοχής, ώστε να μπορούμε κι εμείς να πάρουμε τον χρόνο που χρειαζόμαστε και να αντιμετωπίσουμε με έναν πιο ενδεδειγμένο τρόπο αυτό που συμβαίνει.

•Το attachment parenting είναι υπερ της συγκοίμησης και του θηλασμού; Τι θα συμβουλεύαμε μια μαμά που δεν κατάφερε να θηλάσει αλλά συμφωνεί με τις αρχές αυτής της ανατροφής;

Το attachment parenting είναι σαφώς υπερ της συγκοίμησης και του θηλασμού, στοιχεία τα οποία βοηθούν τους γονείς να ανταποκριθούν πιο άμεσα στις ανάγκες των παιδιών τους. Αναμφισβήτητα ο θηλασμός είναι ή θα έπρεπε να είναι, ο μόνος τρόπος σίτισης των παιδιών μας, καθώς το μητρικό γάλα είναι φτιαγμένο για να καλύπτει τις διατροφικές ανάγκες των παιδιών μας. Για να ξεκινήσει όμως και να εδραιωθεί ο θηλασμός, σημαντικό ρόλο παίζει η σωστή ενημέρωση και πληροφόρηση που έχει κάθε μανούλα, αλλά και να έχει δίπλα της τους σωστούς επαγγελματίες υγείας που θα της δώσουν έγκυρη και έγκαιρη καθοδήγηση.
Αν τα πράγματα δεν έχουν πάει και τόσο καλά και η μανούλα δεν κατάφερε να θηλάσει, δεν συνεπάγεται ότι δεν μπορεί να χτίσει ασφαλή συναισθηματικό δεσμό με το παιδί της. Το παιδί αναπτύσσει ασφαλή συναισθηματικό δεσμό, αν οι γονείς ανταποκρίνονταν πλήρως και άμεσα στις ανάγκες του.

Πολύ βασικό λοιπόν για τον χτίσιμο του ασφαλούς δεσμού, είναι τον πρώτο καιρό οι φροντιστές του παιδιού να είναι μόνο οι γονείς του και ίσως ακόμα ένα πρόσωπο αναφοράς, κυρίως η γιαγιά αν χρειαστεί να λείψουν και οι 2 γονείς. Οι πρώτοι 3 μήνες της ζωής του παιδιού, έχουν χαρακτηριστεί ως το 4ο τρίμηνο της κύησης, καθώς αποτελούν το στάδιο της προσαρμογής του βρέφους από την ενδομήτριο ζωή, όπου ήταν 100% εξαρτημένο από την μητέρα του, στην ζωή έξω από το σώμα της. Αυτός είναι ο πρώτος αποχωρισμός που βιώνει το παιδί.
Οι πρώιμες εμπειρίες εκείνης της περιόδου και το μοντέλο δεσμού που θα αναπτυχθεί, επηρεάζουν τον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο του βρέφους καταλυτικά. Ο εγκέφαλος τα πρώτα 2 χρόνια μετά τη γέννα, χαρακτηρίζεται από πλαστικότητα και είναι ευπροσάρμοστος. Κατά τη διάρκεια των 2 αυτών χρόνων, ο φροντιστής-πρόσωπο αναφοράς του παιδιού, δρα ως ψυχοβιολογικός ρυθμιστής του νευρικού συστήματος του παιδιού.

Απεριόριστη αγκαλιά, κοινός ύπνος και άμεση ικανοποίηση των ψυχικών αναγκών του παιδιού θα μας βοηθήσουν στο να αναπτύξει το παιδί μας ασφαλή συναισθηματικό δεσμό με εμάς, ώστε αργότερα να είναι ένας ανεξάρτητος και ψυχικά ισορροπημένος ενήλικας!

•Το attachment parenting περιέχει όρια στην ανατροφή του;

Στο attachment parenting τα όρια είναι πολύ βασικά, καθώς δίνουν ασφάλεια στα παιδιά. Το πιο σημαντικό είναι οι γονείς να τα βάζουν με θετικό τρόπο εστιάζοντας στη σταθερότητα και στην αγάπη. Τα όρια χρειάζονται στα παιδιά, αλλά είναι πολύ βασικό να ξέρουμε πού, πώς και πότε πρέπει να τα βάλουμε. Για παράδειγμα δεν μπορούμε να πούμε ότι η λέξη όρια υφίσταται σε ένα μωρό 18 μηνών, καθώς είναι σε φάση εξερεύνησης και εκμάθησης του περιβάλλοντος του. Επιπλέον, οι δομές του εγκεφάλου του που ελέγχουν την λογική σκέψη, δεν είναι αναπτυγμένες, ώστε να μπορεί το παιδί να διαχειριστεί τα όσα του λέει ο γονιός. Μπορούμε όμως να βάλουμε όρια σε ένα νήπιο 3 ετών που μας ζητάει να του αγοράσουμε 2 αυτοκινητάκια, λέγοντας του ότι μπορεί να διαλέξει μόνο 1. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι σε ένα μικρότερο παιδάκι πρέπει να αγοράζουμε όλα όσα θέλει. Με το παραπάνω παράδειγμα τονίζω ότι ένα νήπιο 3 ετών, μπορεί να καταλάβει και να επεξεργαστεί λογικά τα όσα του λέμε, ενώ ένα μικρότερο παιδάκι όχι. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε με τα μικρότερα παιδάκια, είναι να εξηγούμε όσο πιο ήπια και μαλακά γίνεται και να μπορέσουμε να είμαστε εκεί για να αντέξουμε μια κρίση θυμού που ενδεχομένως εκδηλώσουν στην προσπάθεια τους να διαχειριστούν το όχι της μαμάς. Αυτό όμως στο οποίο πρέπει να εστιάσουμε αν γίνονται επαναλαμβανόμενα αντίστοιχα σκηνικά, είναι ποια ψυχική ανάγκη προσπαθεί να μας επικοινωνήσει το παιδί μας μέσω αυτής της συμπεριφοράς. Τι πραγματικά του λείπει και το εκφράζει με αυτόν τον τρόπο;
Συμπερασματικά, είναι πολύ σημαντικό να ξέρουμε να τα χρησιμοποιούμε με τον σωστό τρόπο και στον σωστό χρόνο. Το πιο σημαντικό όμως είναι να αποτελούμε εμείς το σωστό πρότυπο για τα παιδιά μας!

•Η υπερπροστασία έχει να κάνει με την προσκόλληση και το attachment parenting; Πώς μπορούμε να την αποφύγουμε;

Η υπερπροστασία δεν σχετίζεται με το attachment parenting, αλλά με την ιδιοσυγκρασία, τις φοβίες και τις ανασφάλειες που «κουβαλάει» ο κάθε γονέας. Αν εμείς ως γονείς δεν έχουμε δουλέψει το κομμάτι της αυτονομίας, ώστε να ωθήσουμε τα παιδιά μας με ασφάλεια να εξερευνήσουν το περιβάλλον γύρω τους και να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους, τότε κινδυνεύουμε να τους κόψουμε τελείως τα φτερά και κάθε φορά που θα προσπαθούν να δοκιμάσουν κάτι καινούριο να φοβούνται και να πιστεύουν ότι δεν θα τα καταφέρουν. Είναι σημαντικό για να την αποφύγουμε να ξέρουμε τι μπορούμε να περιμένουμε από το παιδί μας σε κάθε ηλικία και να μην κάνουμε για εκείνο όσα μπορεί να κάνει μόνο του.

•Τελικά ισχύει το ευτυχισμένη μαμά, ευτυχισμένο παιδί; Πρέπει να είναι καλά η μαμά για να μπορεί να ανταποκρίνεται στο παιδί της από την πρώτη στιγμή;

Είναι σημαντικό να είναι καλά οι γονείς για να μπορούν να εστιάσουν στην διαπαιδαγώγηση των παιδιών με θετικό τρόπο και να επενδύσουν στην σχέση τους με τα παιδιά τους. Δεν θεωρώ ότι η μαμά πρέπει να φέρει «όλο το βάρος» της ευθύνης, αν φυσικά τα παιδιά μεγαλώνουν και με τους δύο γονείς τους. Δεν υπάρχει ευτυχισμένη μαμά ή μπαμπάς, αλλά υπάρχει μαμά και μπαμπάς που μπορούν να εστιάσουν και να δημιουργήσουν πολλές χαρούμενες στιγμές για τους ίδιους και για τα παιδιά τους, αρκεί να νιώθουν γεμάτοι. Αν νιώθουν ότι βρίσκονται σε ένα πλαίσιο όπου ακούγονται οι ανάγκες τους και γίνονται αποδεκτοί ως οντότητες, τότε θα μπορούν πιο εύκολα να ανταποκριθούν άμεσα, έγκαιρα και αποτελεσματικά στις ανάγκες των παιδιών τους.

•Τι απαντάμε σε όσους υποστηρίζουν ότι με αυτές τις μεθόδους διαπαιδαγώγησης δεν μεγαλώνουμε παιδιά ανεξάρτητα;

Mε το attachment parenting αναπτύσσεται ένας ισχυρός συναισθηματικός δεσμός μεταξύ γονέων και παιδιού. Ένας δεσμός που στόχο έχει να καλύψει τις συναισθηματικές ανάγκες των παιδιών μας, ώστε χορτασμένα και όταν τα ίδια νιώσουν έτοιμα, να μπορούν ανεξάρτητα να εξερευνήσουν το περιβάλλον τους εφόσον θα ξέρουν ότι υπάρχει ασφαλής σύνδεση με τα πρόσωπα αναφοράς τους. Αν εστιάσουμε στο να καλύπτουμε με σεβασμό τις ανάγκες τους και να αναθρέφουμε τα παιδιά μας με βάση τη θετική διαπαιδαγώγηση, σύντομα θα απολαύσουμε τους καρπούς των προσπαθειών μας. Τα παιδιά μας θα ανεξαρτητοποιηθούν στους δικούς τους χρόνους πάντα όμως έχοντας μια ασφαλή βάση πίσω τους. Μία από τις πιο ουσιαστικές αρχές του attachment parenting, είναι να φερόμαστε στα παιδιά μας όπως μας είχαν φερθεί ή όπως θα θέλαμε να μας είχαν φερθεί οι γονείς μας. Να είμαστε ένα πρότυπο που θα δίνει αγάπη, εμπιστοσύνη και άνευ όρων αποδοχή. Τα παιδιά μας συμπεριφέρονται και δρουν ανάλογα με το τι έχουν εισπράξει από τα πρόσωπα αναφοράς τους, τους γονείς τους δηλαδή. Δώστε χρόνο, αγάπη και εναλλακτικές στα παιδιά σας και όταν είναι τα ίδια έτοιμα, αφήστε τα να σας εκπλήξουν! Με το attachment parenting δίνουμε ρίζες στα παιδιά μας, αλλά και ταυτόχρονα την δυνατότητα να ανοίξουν τα φτερά τους για να πετάξουν αυτόνομα μακριά μας.

Μαρίνα Κρητικού
Ψυχολόγος Υγείας-Οικογενειακή Συστημική Σύμβουλος
Συνεργάτης Attachment Parenting Hellas
Attached at the Heart Parent Educator
Μέλος Πανελλήνιου Ψυχολογικού Συλλόγου

Βρες την Μαρίνα Κρητικού και εδώ

Οι ερωτήσεις του άρθρου δημιουργήθηκαν από την Κάτια Κωττάκη.

Απάντηση